Parafia Rzymskokatolicka pw. Miłosierdzia Bożego

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Ministranci

Strój liturgiczny ministranta

Dobrze by było gdyby prowadzący spotkanie miał ze sobą: albę, komżę, cingulum i pelerynkę.

Cel spotkania:
1. Uświadomić ministrantom symbolikę szat liturgicznych oraz ich przeznaczenie.
2. Przekazać dlaczego warto dbać o wygląd stroju liturgicznego.

Przebieg spotkania:

I Spotkanie rozpoczynamy modlitwą (np.o dary Ducha Świętego na ten czas, abyśmy jak najwięcej zapamiętali i wynieśli z tego spotkania. Duchu Święty, który oświecasz serca i umysły nasze…”).

II Przypomnienie treści ostatniego spotkania (strój i wygląd ministranta(nie liturgiczny) pamiętajmy żeby nie trwało to zbyt długo).

III Na początku można poprosić ministrantów żeby spróbowali wymienić wszystkie stroje dostępne dla ministranta i lektora. (komża, alba, cingulum, pelerynka, ew. humerał).

IV Jeśli to możliwe prowadzący pokazuję albę, zadaje kilka podstawowych pytań np.co to jest,do czego służy,co symbolizujei opowiada o niej(w przypadku braku poprawnej odpowiedzi, lub w celu uzupełnienia jej).

Alba (łac. biała (szata))podstawowa i najstarsza szata liturgiczna, wywodzi się od rzymskiej tuniki. Dała początek sutannie. Od IV wieku alba stała się powszechną szatą całej służby liturgicznej i jest nią do dnia dzisiejszego. Ta szata liturgiczna symbolizuje czystość duszy i przypomina nam o chrzcie świętym.

V Prowadzący pokazuje jak zakładać albę, jak składać, ew. jak podać księdzu czy złożyć tak aby ksiądz mógł od razu założyć.

VI Prowadzący pokazuje cingulum, oraz różne sposoby wiązania go. Znów warto zapytać uczestników spotkania co wiedzą nt. cingulum.

Cingulum (łac. pasek, sznurek)gruby sznurek zakończony frędzlami na obu końcach. Używany jest przez duchownych jak i służbę liturgiczną do przewiązania alby lub habitu. Symbolizuje on czystość i powściągliwość. Cingulum jest także znakiem pracy w służbie Bożej i posłuszeństwa.

VII Prowadzący może poprosić kogoś aby ubrał się w komżę lub samemu założyć/pokazać oraz tak jak w przypadku alby i cingulum pyta uczestników czym jest komża itp.

Komża jest krótszą albą z szerokimi rękawami, została stworzona ze względu na to że zakładanie długiej alby było uciążliwe. Od XIV w. komża może być stosowana we wszystkich czynnościach liturgicznych. Biała komża symbolizuje czystość serca i ducha.

VII Jeśli w parafii pelerynki, to prowadzący może również i opisać oczywiście pokazując.

Pelerynka, inaczej kołnierzyk - jest szatą nakładaną przez ministranta na komżę. Pelerynka nie jest używana, gdy wykorzystuje się albę. Jej kolor odpowiada kolorowi szat liturgicznych. Złota pelerynka może zastępować inne kolory liturgiczne w wyjątkowych przypadkach (jak inne szaty).

VIII Prowadzący spotkanie może zapytać uczestników kim jest ministrant, dochodząc do odpowiedzi że jest sługą przy Ołtarzu Pańskim, tak więc sprawuje ważną funkcję w prezbiterium.
Zatem
każdy ministrant powinien dbać o wygląd swojego stroju liturgicznegoalba czy komża zawsze powinna być ładnie uprasowana i przede wszystkim czysta, ze względu na symbolikę szat oraz szacunek do miejsca którym jest kościół, a przede wszystkim samego Pana Boga, któremu się służy.

IX Teraz może nastąpić część praktycznaprowadzący(jeśli posiada) może rozdać kilka alb, komż, pelerynek i cingulum i polecić ubrać się w nie ministrantom, oczywiście pomagając im. Nie wolno zapominać żeby nie łączyć pelerynki czy komży z cingulum, oraz alby z pelerynką.

X Podsumowanie spotkania(wymienienie wszystkich elementów ubioru ministranta; dobrze by było aby na kolejnym spotkaniu ktoś przypomniał(i opisał) wszystkie te elementy)

XI Teraz można podzielić uczestników na dwu/trzy osobowe grupki i przeprowadzić zawodykto najszybciej prawidłowo się ubierze. Innym ćwiczeniem może być prawidłowe składanie komży lub alby, w taki sposób by nie była pomięta. Warto również przy tym spotkaniu nauczyć ministrantów jak rozłożyć albę dla kapłana i jak pomóc mu w ubieraniu się do Mszy świętej (sposób podawania cingulum, ściągania i wyrównywania alby, itd.)

XII Dla utrwalenia zdobytej wiedzy i elementu współzawodnictwa oraz zabawy (można przygotować jakąś symboliczną nagrodę dla pierwszego który skończy) zachęcamy do posłużenia się poniższą krzyżówką.

XIII Modlitwa na zakończenie spotkania.

Diakonia Liturgiczna

Ruchu Światło - Życie

Dodatek

Na tym rysunku są pokazane dwa sposoby składania komży, różnią się one głównie ułożeniem rękawów. Albę składamy bardzo podobnie, oczywiście uważając aby wszystkie fałdy były ładnie złożone. Inaczej składamy tylko alby o innym, specjalnym kroju.

Fragmenty Ogólnego Wprowadzenia do Mszału Rzymskiego mówiące o szatach liturgicznych: OWMR 335-347

1

A

M

U

Ł

K

I

2

P

A

S

E

K

3

A

L

B

A

4

C

E

R

E

M

O

N

I

A

R

Z

5

P

R

E

Z

B

I

T

E

R

I

U

M

6

C

Z

Y

S

T

O

Ś

Ć

7

C

I

N

G

U

L

U

M

8

K

O

M

Ż

A

9

B

I

A

Ł

Y

1

2

3

4

5

6

7

8

9

  1. Jedne z naczyń liturgicznych, przechowuje się w nich wodę i wino.

  2. Po łacinie – cingulum.

  3. Podstawowa i najstarsza szata liturgiczna

  4. Ministrant, który sprawuje funkcję którą jest koordynacja przebiegu liturgii.

  5. Miejsce w kościele, na którym znajduje się m.in. ołtarz i ambonka.

  6. Jest to jeden z symboli alby.

  7. Sznurek który służy do przewiązania alby.

  8. Krótsza alba, którą można stosować we wszystkich czynnościach liturgicznych

  9. Kolor alby i komży.



    Konspekt pracy rocznej dla ministrantów
    Temat: Funkcje Liturgiczne

    1.Modlitwa do Ducha Świętego

    2. Przed spotkaniem na temat Różańca świętego mówiliśmy o gestach liturgicznychprzypomnienie i utrwalenie poszczególnych gestów oraz poprawnego sposobu ich wykonywania.

    Co to jest funkcja liturgiczna? Burza mózgów mająca doprowadzić do tego, że jest to określona posługa, zadanie do wykonania, odpowiedzialność za jakąś kwestię podczas Mszy Świętej i innych nabożeństw.

    3. Jakie znamy funkcje liturgiczne? Powinny paść odpowiedzi: celebrans; diakon; akolita; lektor; psałterzysta; ministranci-choralista, ministrant światła, ministrant krzyża, ministrant księgi, ministrant wody, ministrant kadzidła, ministrant ołtarza, ceremoniarz, animator liturgiczny; komentator liturgiczny.

    4. Omówienie każdej z tych funkcji - zaczynamy od zapytania uczestników spotkania co wiedzą na temat poszczególnych funkcji liturgicznych, następnie uzupełniamy te wypowiedzi informacjami zawartymi w konspekcie. Celem tego spotkania jest doprowadzić uczestników do świadomości istnienia różnych posług w czasie liturgii. Każda jest ważna i potrzebna, ale hierarchiczny ustrój Kościoła i liturgii pokazuje, że niektóre funkcje mogą spełniać tylko specjalnie do tego przeznaczone osoby. W aspekcie wychowawczym (szczególnie dla najmłodszych) warto podkreślić, że posługa przy ołtarzu nie polega na wykonywaniu jak największej ilości funkcji w czasie liturgii, ale tylko tego, do czego jestem wyznaczony. Moim zadaniem jako ministranta jest dobrze spełnić jedną konkretną posługę (jeśli jest oczywiście więcej ministrantów), a nie kilka funkcji byle jak, podczas gdy inni stoją nic nie robiąc. Jako uzupełnienie poniższych informacji można skorzystać z OWMR nr 91-111 oraz Redemptionis Sacramentum 43-47 opisujących funkcje w czasie liturgii.

    a) Celebrans - osoba, która sprawuje Najświętszą Ofiarę Eucharystyczną. W Kościele Katolickim może to robić tylko ksiądz. Kapłan, który przewodniczy Liturgii nazywany jest głównym celebransem, pozostali odprawiający nazywani koncelebransami.
    b)
    Diakon - ostatni stopień formacji w Wyższych Seminariach Duchownych i ostatni element przygotowania do posługi kapłańskiej. Diakon ma za zadania pomagać biskupowi lub kapłanowi w odprawianiu Mszy Świętej, jest także Szafarzem Komunii Świętej.
    c)
    Akolita - osoba, której zadaniem jest przygotowanie ołtarza i naczyń liturgicznych (a także ich oczyszczenie i uporządkowanie po Eucharystii), rozdzielanie Komunii wiernym w charakterze Nadzwyczajnego Szafarza Komunii Świętej, niesienie Krzyża i świec podczas procesji wejścia, podawanie Ksiąg Liturgicznych, podawanie Kapłanowi Darów Ofiarnych, asystowanie przy okadzeniu. Gdy Akolitów jest niewielu albo nie ma ich wcale, zadania te mogą przyjąć inni świeccy, tacy jak ministranci.
    d)
    Lektor - osoba, której zadaniem jest odczytywanie Słowa Bożego (oprócz Ewangelii) podczas Mszy Świętej. Lektor może także odczytywać Modlitwę Powszechną oraz, gdy brak psałterzysta, wykonać psalm responsoryjny. W przypadku braku Diakona może podczas procesji wejścia wnieść Ewangeliarz.
    e)
    Psałterzysta - osoba odpowiedzialna za wykonanie psalmu responsoryjnego oraz aklamacji przed Ewangelią.
    f)
    Ministrant - osoba służąca do Mszy Świętej i dbająca o jej prawidłowy przebieg. Stopnie ministranckie przedstawiają się następująco:
    *Choralista
    - daje wiernym sygnały za pomocą kołatek, dzwonków i gongów.
    *Ministrant
    światła (ceroferariusz) - opiekuje się świecami i posługuje przy nich.
    *Ministrant
    krzyża (krucyferariusz) - jest odpowiedzialny za niesienie Krzyża podczas procesji wejścia a także podczas nabożeństw Drogi Krzyżowej.
    *Ministrant
    księgi (librysta/manduktor) - jest odpowiedzialny za dbanie o księgi liturgiczne, przygotowuje je przed Liturgią, może także posługiwać celebransowi przy Mszale.
    *Ministrant
    wody - jest odpowiedzialny za noszenie kociołka z wodą święconą podczas aspersji (pokropienie wiernych wodą święconą), błogosławieństw i poświęceń.
    *Ministrant
    kadzidła - funkcję sprawują dwaj ministranci: turyferariusz, który odpowiedzialny jest za przygotowanie i użycie w czasie Mszy Świętej trybularza (kadzielnicy) oraz nawikulariusz odpowiedzialny za przygotowanie i niesienie łódki z kadzidłem.
    *Ministrant
    ołtarza - jest odpowiedzialny za posługę przy naczyniach liturgicznych: za ich przygotowanie i posługiwanie nimi w odpowiednich momentach Kapłanowi, a także za podawanie chleba, wina i wody oraz trzymanie pateny przy Kapłanie udzielającym Komunii Świętej.
    *Ceremoniarz
    (mistrz ceremonii) - osoba odpowiedzialna za prawidłowy przebieg liturgii oraz za odpowiednie przygotowanie pozostałych ministrantów do wykonywanych przez nich posług. Ceremoniarz powinien być zaznajomiony z obowiązującymi przepisami liturgicznymi.
    *Animator
    liturgiczny - starszy ministrant lub osoba dorosła, odpowiedzialna za opiekę nad ministrantami.
    Ministrant
    zawsze może wykonywać posługi niższego stopnia oraz, po nabyciu stosownych umiejętności, posługi wyższego stopnia.
    g)
    Komentator liturgiczny - osoba, która poprzez krótkie komentarze objaśnia wiernym cel i znaczenie poszczególnych obrzędów oraz przybliża sens czytań liturgicznych danego dnia.

    5. Podsumowanie spotkania - każdy mówi co zapamiętał, oczywiście poszczególne odpowiedzi nie mogą się powtarzać.

    6. Modlitwa na zakończenie: Ojcze Nasz

    Diakonia Liturgiczna

    Ruchu Światło–Życie



    Kościół – miejsce, budynek

    1. Modlitwa do Ducha Świętego.

    2. Przypomnienie wiadomości z poprzedniego spotkania.

    3. Krótki wstęp dotyczący spotkania.

    Na dzisiejszym spotkaniu chcemy porozmawiać o kościele jako budynku, miejscu gdzie zbierają się wierni aby modlić się. Świątynia jest miejscem, w którym wierni gromadzą się by wspólnotowo uwielbiać Bogaprzede wszystkim sprawując Mszę Świętą.

    Tabernakulum, a w nim Jezus obecny pod postacią chleba nadaje temu miejscu szczególny charakter. Tutaj wierni, również indywidualnie, przychodzą na osobistą modlitwęrozmowę z Obecnym w szczególny sposób (substancjalnie) Chrystusem.

    4. Czy wiecie kiedy powstawały pierwsze kościoły na świecie? Jak myślicie?

    Pierwsze kościoły, jako samodzielne budynki powstawały w IV wieku. W 313 roku Cesarz Konstantyn Wielki wydał Edykt Mediolański uznający chrześcijaństwo jako religię państwową. Wcześniej, ze względu na prześladowania chrześcijan, istniały jedynie kościoły domowe oraz kaplice w katakumbach, gdzie w ukryciu przed prześladowcami sprawowano Msze Święte o świcie w niedziele. Po roku 313 zaczęto budować pierwsze piękne i okazałe kościołymiejsca kultu.

    5. Co to jest dedykacja kościoła?

    Jest to uroczyste poświecenie nowego kościoła przez biskupa oraz nadanie wezwania, czyli imienia Patrona świątyni. Może być to święty, Matka Boska lub wezwanie związane z Jezusem Chrystusem, Duchem Świętym albo Trójcą Świętą.

    Podczas obrzędu dedykacji ksiądz biskup kropi wodą święconą ściany i ołtarz nowego kościoła, a potem namaszcza olejem krzyżma ołtarz oraz ściany. W miejscach namaszczenia umieszcza się specjalne znakiświece zwane zacheuszkami, które zapala się w rocznicę poświęcenia kościoła. (W kościołach dedykowanychpokazać te miejsca).

    6. Czy wiecie pod jakim wezwaniem jest nasz kościół?

    7. W którym roku była dedykacja naszego kościoła? (można zadać to pytanie jeżeli możliwe jest zdobycie odpowiednich informacji przez prowadzącego).

    8. Jak powinniśmy zachowywać się w kościele?

    Kościół jest miejscem gdzie przychodzimy spotkać się z Jezusem. Powinniśmy zawsze zachowywać ciszę i powagę, unikać wszelkich rozmów aby nie przeszkadzać innym ludziom, którzy przyszli modlić się i trwają w skupieniu. Zakrystia też jest częścią kościoła i obowiązują w niej te same zasady.

    9. A teraz przejdziemy to omawiania poszczególnych części kościoła (przy omawianiu poszczególnych części kościoła przechodzimy do miejsca, które jest aktualnie omawiane).

    Zaczniemy od kruchty. Inaczej to przedsionek usytuowany przed głównym wejściem (niekiedy również przed bocznym) do naw lub zakrystii.

    W starożytności chrześcijańskiej w kruchcie stali pokutnicyosoby, które zgrzeszyły ciężko i nie mogły uczestniczyć przez to w Liturgii. Z płaczem prosili wchodzących na Mszę św. o modlitwę za nich, aby mogli kiedyś powrócić do wspólnoty wierzących przez pokutę i zadośćuczynienie. Specjalnym obrzędem pojednania mogli być przyjęci przez biskupa i dopuszczeni do udziału we Mszy Świętej.

    Kolejną częścią kościoła nawy. Jest to część położona pomiędzy prezbiterium a kruchtą, przeznaczona dla wiernych. Zazwyczaj wyróżniamy nawę główną i nawy boczne. Nawy zazwyczaj oddzielone rzędem podpórsłupów, filarów lub kolumn. Występują kościoły: jedno, dwu, trzy, pięcio oraz siedmionawowe.

    Najważniejsza cześć kościoła to prezbiterium. Jest ono przeznaczone dla duchowieństwa oraz służby liturgicznej (czyli dla nas). Zwykle jest wydzielone od reszty świątyni podwyższeniem lub balustradą. Wyodrębnia się wizualnie w bryle kościoła. Nazwa pochodzi od słowa prezbiter - ksiądz.

    Centralne miejsce w prezbiterium zajmuje ołtarz, na którym jest sprawowana liturgia eucharystyczna. Ponadto kluczowymi miejscami są: umieszczona nieco z boku ambona, miejsce przewodniczenia (krzesło celebransa lub katedra biskupa) oraz tabernakulum.

    Oprócz tego w prezbiterium znajdują się ławki dla duchowieństwa i służby liturgicznej oraz kredens (miejsce, gdzie przygotowuje się naczynia liturgiczne i dary ofiarne do celebracji).

    Zakrystia - miejsce służące do przechowywania naczyń i szat liturgicznych, przygotowywania się kapłanów i służby liturgicznej do odprawiania obrzędów liturgicznych.

    Nad kruchtą lub w przedniej górnej części nawy głównej mieści się zwykle chór. Często składowymi częściami kościołów wieże (dzwonnice) oraz sygnaturki.

    10. Na zakończenie należy poprosić uczestników o krótkie podsumowanie całego spotkania. Niech postarają się wymienić kilka najważniejszych miejsc i nazwać je.

    11. Czas na pytania uczestników.

    12. Modlitwa na zakończenie, np. dziesiątek różańca (Można zapytać o jakieś konkretne intencje).

    Diakonia Liturgiczna

    Ruchu Światło-Życie